Cmentarz parafialny w Żabnie powstał około 1784 roku, w wyniku dekretu cesarza Józefa II z 11 grudnia 1783 roku, który nakazywał przeniesienie cmentarzy poza obręb kościołów. Najstarszym dokumentem poświadczającym położenie cmentarza jest mapa sytuacyjna miasta Żabna z 1848 r. Cmentarz usytuowany został w północno-wschodniej części miasta, na obszarze tzw. Niwy św. Anny, na piaszczystym podłożu, na jednym z najwyższych naturalnych wzniesień w mieście. Dzięki temu położeniu cmentarz przetrwał powódź z lipca 1934 r., gdy wody Dunajca zalały część Niwy św. Anny, lecz nie sięgnęły nekropolii. Do 1900 r. cmentarz zajmował powierzchnię około 1 hektara. Z czasem zaczęto go powiększać, a 8 marca 1900 r. powierzchnia wynosiła już 1 hektar i 56 arów. Kolejne powiększenie miało miejsce w 1995 r., po którym cmentarz osiągnął rozmiar 2 hektarów i 64 arów.

Do dziś na cmentarzu w Żabnie zachowały się dwa najstarsze groby. Jeden z nich to krzyż powstańców z 1863 roku, na którym widnieje metalowa tabliczka z inskrypcją: „Powstańcom z 1863 r., Chilewskiemu Władysławowi i Ruckiemu Feliksowi. Krzyż ten postawili w roku 1936 wdzięczni Rodacy.” Drugim jest grobowiec trzech sióstr Nowakowskich, które zmarły między 19 października a 1 listopada 1863 roku.

Układ przestrzenny cmentarza wyznacza główna aleja, przebiegająca na osi zachód–wschód, dzieląc nekropolię na dwie części. Na bramie głównej cmentarza w Żabnie, przebudowanej w latach 60. XX wieku umieszczono napis: „BŁOGOSŁAWIENI, KTÓRZY W PANU UMIERAJĄ” od strony zewnętrznej i „WIECZNY POKÓJ DAJ NAM PANIE” od wewnętrznej. Po obu stronach bramy znajdują się symetryczne boczne wejścia. W najwyższym punkcie terenu zlokalizowana jest kaplica cmentarna. Jej podziemna część, została zagospodarowana jeszcze przed II wojną światową i przy wsparciu finansowym rodziny Kurkowskich. Na tych fundamentach, w okresie posługi ks. Kazimierza Jarosza, wzniesiono nową kaplicę.

W 1915 r., po prawej stronie głównej alei, wydzielono odrębną kwaterę wojenną. Cmentarz wojenny nr 253 w Żabnie to miejsce pamięci z I wojny światowej, zaprojektowane przez austriackiego architekta Johannesa Watzala. Cmentarz ma kształt litery T, a jego głównym elementem jest ściana pomnikowa z krzyżem maltańskim oraz niemieckojęzyczną inskrypcją nawiązującą do pojednania zwycięzców i pokonanych. Pochowano tu 242 żołnierzy: 3 z armii austro-węgierskiej oraz 239 z armii rosyjskiej, w tym również siostrę miłosierdzia Elinę Elizawietę Tarnowską. Kwatera wojskowa na cmentarzu obejmuje także groby z czasów II wojny światowej. Tuż za bramką wejściową znajduje się betonowy pomnik z krzyżem, pod którym pochowani są polscy żołnierze polegli we wrześniu 1939 W ścianie postumentu wmurowana jest tablica memoratywna z napisem „Cześć i chwała poległym 10-ciu bohaterom polskim w walce o wolność Ojczyzny w wojnie z Niemcami 1939 R.” oraz pięcioma nazwiskami pochowanych. Na obszarze kwatery wojskowej znajduje się ziemna mogiła dwóch żołnierzy sowieckich, przy której postawiono betonowy pomnik z kulą i pięcioramienną gwiazdą oraz tablicą z napisem w języku rosyjskim.

Na końcu głównej alei, po prawej stronie, znajduje się część cmentarza przeznaczona na pochówek małych dzieci. W tym miejscu znajduje się także zbiorowa mogiła Romów , zamordowanych 10 lipca 1943 r. przez niemieckich okupantów na terenie cmentarza. Po tej zbrodni dokonano tajnej rekoncyliacji cmentarza.

W 2020 r. odsłonięto dwie tablice, które zostały wmurowane na ścianie kaplicy. Jedna upamiętnia byłego proboszcza ks. Józefa Łabudę, druga zaś brzmi: „TABLICA UPAMIĘTNIAJĄCA STANISŁAWA WITKA , 1882-1941, DOKTORA PRAW, ADWOKATA, BURMISTRZA ŻABNA 1938-1940, OFIARĘ AUSCHWITZ, A TAKŻE MIESZKAŃCÓW ŻABNA, KTÓRZY ZGINĘLI W OBOZACH ZAGŁADY : AUSCHWITZ, GROSS-ROSSEN, DACHAU, BUCHENWALD. TABLICĘ WMUROWANO Z INICJATYWY TOWARZYSTWA PRZYJACIÓŁ ŻABNA. LISTOPAD 2020.”

Na podstawie:
P. Domański, Kościół i cmentarz parafialny w Żabnie. Żabno 1996.
P. Domański, Ostatnie takie galicyjskie. Żabno 2005.
A. Mikrut, S. Kurzydym, K. Wójcik (red.), 600 lat parafii Ducha Świętego w Żabnie. Żabno 2022.

---