Archeologiczne badania powierzchniowe polegają na systematycznym przeszukiwaniu terenu w celu rejestracji widocznych na powierzchni śladów działalności ludzkiej. Pozwalają one na identyfikację stanowisk archeologicznych bez konieczności prowadzenia wykopalisk. Podczas badań archeolodzy rozstawiają się w tyralierze, czyli równym szeregu, i przemierzają pole krok po kroku, sprawdzając, czy na powierzchni znajdują się fragmenty ceramiki, narzędzi, kości lub inne ślady dawnej działalności ludzkiej. Metoda ta dostarcza wstępnych danych o zasięgu, charakterze i chronologii osadnictwa, a także jest podstawowym narzędziem w archeologii prospekcyjnej, czyli w rozpoznawaniu i lokalizowaniu stanowisk archeologicznych bez prowadzenia wykopalisk.