Mapa pamięci
Żabno to niewielkie miasto położone w województwie małopolskim, w powiecie tarnowskim, na prawym brzegu Dunajca. Jest siedzibą gminy miejsko-wiejskiej. Według danych GUS z 2024 roku liczyło 4100 mieszkańców, a jego powierzchnia wynosiła 11,13 km². Miejscowość, należąca do starych osad, leży przy dawnym trakcie handlowym prowadzącym z Wojnicza i Pilzna przez Tarnów do Opatowca i Nowego […]
Rynek w Żabnie – centralny plac miejski, stanowiący historyczne i urbanistyczne centrum miasta. Jego obecny kształt sugeruje, że został wytyczony w okresie lokacji Żabna na prawie magdeburskim, choć brak bezpośrednich źródeł pisanych potwierdzających dokładny czas jego powstania. Charakterystyczny układ – prostokąt o długości 210 metrów i szerokości 60 metrów, z krótszymi bokami usytuowanymi po stronie […]
Ratusz w Żabnie wzniesiono pod koniec XIX wieku, w miejscu, gdzie wcześniej znajdowały się budynki zniszczone w pożarze z 1888 roku. Inicjatorem budowy był ówczesny burmistrz miasta, Franciszek Mazurkiewicz. Pierwsze działania w kierunku realizacji inwestycji podjęto w 1891 roku, kiedy rozpoczęto gromadzenie materiałów budowlanych. Prace budowlane, prowadzone pod kierunkiem mistrza murarskiego Jakuba Kurkowskiego, trwały cztery […]
Kościół Ducha Świętego w Żabnie – rzymskokatolicki kościół parafialny należący do dekanatu Żabno w diecezji tarnowskiej. Świątynia została zbudowana w latach 1663–1685 z fundacji Rafała Kazimierza Makowieckiego, kasztelana kamienieckiego i starosty trembowelskiego. Konsekrowana została w 1685 roku przez biskupa Marcina Oborskiego. Poprzedni, zapewne drewniany kościół, spłonął w 1657 roku. Nowa murowana świątynia była wielokrotnie niszczona: […]
Cmentarz parafialny w Żabnie powstał około 1784 roku, w wyniku dekretu cesarza Józefa II z 11 grudnia 1783 roku, który nakazywał przeniesienie cmentarzy poza obręb kościołów. Najstarszym dokumentem poświadczającym położenie cmentarza jest mapa sytuacyjna miasta Żabna z 1848 r. Cmentarz usytuowany został w północno-wschodniej części miasta, na obszarze tzw. Niwy św. Anny, na piaszczystym podłożu, na jednym z najwyższych naturalnych wzniesień w mieście.
Najstarsze znane ślady osadnictwa w Żabnie pochodzą z młodszej epoki kamienia – neolitu. Bliskość Dunajca, który wówczas pełnił rolę ważnego szlaku komunikacyjnego, sprzyjała osadnictwu społeczności prahistorycznych w tej okolicy. Pierwsze znane artefakty to fragmenty naczyń glinianych oraz wyroby kamienne i krzemienne. W przypadku Żabna najstarsze okazy odkryto podczas badań powierzchniowych prowadzonych przez Koło Naukowe Studentów […]
Pamięć o obecności Romów w Żabnie i jego okolicach sięga w świetle lokalnych przekazów czasów przed II wojną światową. Ich pobyt miał charakter tymczasowy – zatrzymywali się na krótko ze swoimi taborami, a następnie przemieszczali dalej. Ze wspomnień mieszkańców wynika, że jednym z miejsc postoju były lasy na trasie z Żabna do Dąbrowy Tarnowskiej i […]
Latem 1944 roku, gdy niemiecka okupacja zaczynała słabnąć pod naporem nadciągających wojsk sowieckich, w Żabnie miało miejsce zbrojne wystąpienie przeciwko okupantowi. Żabnieńska akcja zbrojna, która wybuchła 28 lipca w ramach Akcji „Burza”, jest dziś jednym z mniej znanych epizodów II wojny światowej, jednak dla mieszkańców Żabna stała się symbolem odwagi i niezłomnej walki o wolność. […]
Aresztowania i ich konsekwencje przeprowadzane przez niemieckie władze okupacyjne stanowiły jeden z najdotkliwszych przejawów represji wobec mieszkańców Żabna w okresie II wojny światowej. Prowadzone systematycznie w całym okresie okupacji, odbywały się w różnych okolicznościach i cechowały zmiennym nasileniem. Często stanowiły rezultat doniesień ze strony osób współpracujących z okupantem. Zdarzało się również, że gestapo w Tarnowie […]
Stacja kolejowa w Żabnie, położona w południowo-wschodniej części miasta, powstała w związku z budową linii kolejowej Tarnów – Żabno – Szczucin, potocznie zwanej „Szczucinką”. Oficjalne rozpoczęcie prac budowlanych nastąpiło 14 października 1905 r. Prace prowadziła firma Breiter i Ska pod kierunkiem inż. Horowitza. Szyny dostarczała huta w Witkowicach, mosty kolejowe wykonywała firma Zieleniewskiego z Krakowa, […]