Macewa – pomnik
Macewa upamiętniająca żydowskich mieszkańców Żabna i okolicznych miejscowości została uroczyście odsłonięta 21 września 2022 roku, w 80. rocznicę likwidacji miejscowego getta. Pomnik znajduje się na terenie dawnego getta żydowskiego , przy skrzyżowaniu ulic 3 Maja i Tarnowskiej, gdzie w maju 1942 roku niemieccy okupanci utworzyli zamkniętą dzielnicę żydowską. W pięciu budynkach i prowizorycznych szopach stłoczono wówczas około 700 Żydów z Żabna i okolic.
W ramach operacji „Aktion Reinhardt[2] ”, we wrześniu 1942 roku doszło do brutalnej likwidacji getta. Część jego mieszkańców została rozstrzelana na miejscu, w tym na cmentarzu żydowskim, pozostali trafili do punktu zbiorczego w Dąbrowie Tarnowskiej lub zostali deportowani do niemieckiego nazistowskiego obozu zagłady w Bełżcu[3] , gdzie zginęli. Po wysiedleniu ludności żydowskiej z Żabna Niemcy przystąpili do systematycznego niszczenia dziedzictwa żydowskiego – zburzono synagogę[4] i dom modlitwy[5] , z całej infrastruktury żydowskiej ocalał jedynie cmentarz.
Treść inskrypcji na macewie głosi:
„PAMIĘCI ŻYDOWSKICH MIESZKAŃCÓW ŻABNA I OKOLIC
OBYWATELI RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
WYWIEZIONYCH W 1942 ROKU DO OBOZU ZAGŁADY W BEŁŻCU
ORAZ ZAMORDOWANYCH PRZEZ NIEMCÓW NA TERENIE MIASTA
W 80. ROCZNICĘ LIKWIDACJI GETTA * MIESZKAŃCY MIASTA I GMINY ŻABNO * 2022”
Na podstawie:
Upamiętnienie ofiar Holokaustu w Żabnie. „1943.pl” 2023. [dostęp: 12.05.2025].
Dostępny w Internecie: https://1943.pl/artykul/upamietnienie-ofiar-holokaustu-w-zabnie/
